Bijbels burgerschapsonderwijs onder druk

De Nieuwsuuruitzending heeft de tongen losgemaakt. ‘Hoe leren we leerlingen een autonome levenswijze aan die past bij de basiswaarde vrijheid van de democratische rechtsstaat als uiteindelijk toch God beslist hoe ze hebben te leven?’ Dat dit op gespannen voet staat zal duidelijk zijn. De Bijbel en burgerschapsonderwijs schijnt moeilijk samen te gaan in het perspectief van de seculiere medemens. Terwijl wij geloven dat het tegendeel waar is.

Bijbel en basiswaarden
Ik moest denken aan al die momenten met schoolteams waarin we nadachten over een Bijbelse invulling van de basiswaarden: vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. Dat viel vaak niet mee. De worsteling hoe ons te verhouden tot wat de overheid vraagt werd aan den lijve ervaren. Omdat de waarden op zichzelf al – op een aantal punten – schuren met wat wij belijden vanuit Gods Woord. Dat het van belang is om hier met een team over te spreken werd in achterliggende tijd des te meer duidelijk. Bijbels burgerschapsonderwijs staat immers regelmatig onder druk. Hoe oefenen we ons in deze tijd om te verwoorden waar we voor staan als school? Denk aan grondslag, mensbeeld en de kernopdracht van ons onderwijs. Kunnen we dit goed onder woorden brengen? Niet alleen de directeur, maar vooral ook de onderwijzers voor de klas? Dit is nodig om ook kinderen te kunnen opvoeden en onderwijzen, zodat ook zij zich leren verhouden tot de basiswaarden van onze rechtsstaat.

(On)herkenbaar lesaanbod
Een tweede punt waardoor Bijbels burgerschapsonderwijs onder druk staat is dat scholen veelal nog worstelen om de doelen op kennis, vaardigheden, attitude uit de (SLRO) leerlijn te verwerken in de lessen, waardoor ze nog onvoldoende zichtbaar worden in de lespraktijk in groep 1 t/m 8. Hierdoor constateert de onderwijsinspectie: ‘jullie hebben wel idealen, maar ik zie ze onvoldoende terug in de lespraktijk’. Met een herstelopdracht op ‘samenhangend, doelgericht, herkenbaar lesaanbod’ als gevolg.
De vertaalslag maken van leerlijn naar lespraktijk is niet eenvoudig, maar wel haalbaar wanneer een school hier structureel aandacht aan geeft. Ik herken de volle agenda’s op scholen. Dat is soms al een worsteling op zich. Tegelijkertijd: een helder antwoord hoe we burgerschapsonderwijs vorm geven én hoe dit zichtbaar wordt in de dagelijkse praktijk is juist voor christelijke scholen van groot belang.

Praktijkvragen
Worstelt u ook met vragen zoals:

• Hoe moeten we met die basiswaarden omgaan in ons onderwijs als we vanuit de Bijbel een andere levensbeschouwing hebben?
• Hoe rust ik mijn team toe om goed burgerschapsonderwijs te geven?
• Hoe sla ik de brug van een ingevulde leerlijn naar een goede burgerschapsles?

Neem gerust contact op. Al veel scholen gingen u voor. We denken graag met u mee.